JPRO Telegram Channel Link

Kubernetes The Hard Way repository sini o'rganish mobaynida mana shu ertakni yozib qo'ydim. Manfaatli bo'ladigan bo'lsa xursandman.

O'qishga arzigulik narsalarni o'qing
Maqolalar, testlar va kurslar — mavzuni haqiqatan tushunmoqchi bo'lganlar uchun zo'r blog sayt ekan.

Muallif : @habibov_ulugbek

https://youtu.be/7b0hRexzlBA?si=2YtD-mlPpO8rxlQr

📱@java_pro

Junior 2.0 — IT bozorining yangi talablari

AI chiqib bo‘ldi, endi juniorlarga joy bormi?
— bu savol bugun IT’da deyarli har qadamda yangrayapti.

Bu savol bejiz emas.

Yaqinda McKinsey rahbari shunday dedi:

 60 ming xodimimizdan 25 mingi — AI agentlar.

Bu gap nafaqat konsalting,
butun IT bozori uchun jiddiy signal.

Eskicha model:

O‘qish → Junior → Middle → Senior

asta-sekin o‘z o‘rnini Junior 2.0 davriga bo‘shatib bermoqda.

Endi junior bo‘lish uchun nimalarga tayyor turish kerak?

1. “O‘rganishga keldim” deyish davri o‘tdi
Kompaniyalar endi 1–2 yil “enagalik qilib” o‘tirishni xohlamaydi.

Junior’dan ishga kirgan kundan boshlab
“yarim Middle” kabi mustaqil fikrlash kutiladi.

Ya’ni:

- muammoni shunchaki ko‘tarib kelish emas
- tayyor yechim varianti bilan kelish talab etiladi.

2. Chuqur ixtisoslashuv (Domain Knowledge)
“Hamma narsadan oz-oz bilaman” degan universal juniorlar asta-sekin bozordan chiqyapti.

Endi junior:

- aniq bitta sohani tushunadigan
- shu domen ichida fikrlay oladigan

mutaxassis bo‘lishi kerak.

Masalan, siz shunchaki kod yozmaysiz, siz:

- banking tizimlari
- logistika jarayonlari
- to‘lov va integratsiya tizimlari

bo‘yicha mutaxassisga aylanasiz.

👉 Qancha chuqur kirilsa, AI sizning o‘rningizni bosishi shuncha qiyinlashadi.

3. AI bilan ishlash — bazaviy savodxonlik
Bu endi bonus emas, balki talab.

Junior 2.0 — bu:

- professional AI instrumentlari yordamida
- bir necha kishilik ishni tezroq bajaradigan
- va natijani nazorat qila oladigan

mutaxassis.

AI — raqib emas,
to‘g‘ri ishlata olsangiz — kuchaytiruvchi vosita.

E’tiborli jihat: o‘sish lifti qisqardi
Ilgari:

- junior → middle o‘sishi uchun 1.5–2 yil ketgan.

Bugun esa:

- Junior 2.0 dan bu yo‘lni
6–8 oyda bosib o‘tish kutilmoqda.

Sababi oddiy:

- rutin ishlarni AI yopib beradi
- sizdan esa murakkab mantiq va qaror qabul qilish talab qilinadi.

Xulosa

Juniorlar yo‘qolmaydi.
Lekin ular endi:

- kamroq
- ancha kuchliroq
- mustaqilroq

bo‘lishi shart.

O‘yin qoidalari o‘zgardi.
Endi faqat texnik bilim yetarli emas —
mas’uliyat va domenni tushunish birinchi planga chiqdi.

Bugun hamma maqolalarni to`plagan holda repostoryga joylashtirdim, Guruhlangan holda ko`rishingiz mumkin agar sizda yaxshi maqolalar bo`lsa o`zbek tilida hissa qo`shangiz bo`ladi .
https://github.com/HabibovUlugbek/Ozbekcha-resurslar

https://medium.com/@fathullo2702/nima-uchun-banklar-va-katta-tashkilotlar-javani-tanlaydi-strategik-va-texnik-sabablar-111fd2a06971?postPublishedType=repub

📱@java_pro

Assalomu alaykum, hurmatli hamkasblar!

Hikvision Face ID qurilmasi bilan to‘liq integratsiya — Java Spring Boot orqali

Maqolada Face ID qurilmalarini Spring Boot ilovamga ISAPI orqali qanday ulash, foydalanuvchini qo‘shish, rasm yuklash, eventlarni olish va sinxron ishlov berish jarayonlari haqida batafsil yozdim.

Maqolani to'liq o‘qing:
🔗Medium

📱@java_pro

#Java #SpringBoot #Hikvision #FaceID #ISAPI #Backend

🚖 Real Time Database tanlash 🚀

1 mln haydovchi va 10 mln foydalanuvchini qo‘llab-quvvatlaydigan tizim qanday ishlashini ko‘rishni xohlaysizmi?
Haydovchilarni real vaqtda kuzatish, zakaz taklif qilish, radius bo‘yicha qidirish va GeoHash yordamida tezkor qidiruv – bularning barchasini ushbu videoda ko‘rib chiqamiz.

📌 Video davomida:
• Yozish va o‘qish operatsiyalarining bosim hisob-kitobi
• Qaysi database texnologiyasi mos kelishi mumkinligi
• Redis optimizatsiyasi va indexing
• Benchmark test qilish

🎥 To‘liq videoni bu yerdan ko‘ring: 👉 https://www.youtube.com/watch?v=1tAClL-YrvQ

https://www.linkedin.com/posts/ulugbekhabibov_tranzaksiya-nima-siz-bilmagan-malumotlar-activity-7343322085617721345-kQpr?utm_medium=ios_app&rcm=ACoAADmrHvQB5YVxQrlGXW4qlJeOd62i9IlEubQ&utm_source=social_share_send&utm_campaign=copy_link

📱 Java tavalludining 30 yilligi

Bugun 23-may va Java 30 yoshga to'ldi!

Java birinchi marta alfa versiyasida 1995 yil may oyida chiqarilgan va birinchi ommaviy versiyasi 1996 yil yanvar oyida chiqarilgan.

📱@java_pro

Spring Boot’da mikroservis loyihalar uchun eng yaxshi loyiha tuzilmasi
(Tajriba asosida aniqlangan real amaliy tavsiyalar)

So‘nggi yillarda men Java/Spring Boot asosida mikroservis arxitekturasi bilan ishladim. Shunda bir narsaga amin bo‘ldim: loyiha tuzilmasi (folder structure) sizning kod bazangizni yengil boshqariladigan yoki chigal holatga tushiriladigan qiladi. 👇

💡 Quyidagi rasmda eng samarali va professional tuzilgan folder struktura namunasi keltirilgan: 📂 config – xavfsizlik, Swagger, CORS kabi sozlamalar
📂 controller – API (REST endpoint) lar
📂 dto – So‘rov va javob uchun payloadlar
📂 entity – JPA entitilar (ma’lumotlar modeli)
📂 repository – JPA repository interfeyslar
📂 service – Asosiy biznes logika
       └── impl – Service’larning implementatsiyalari
📂 workers – Background ishchilar, schedulerlar, Kafka listenerlar
📂 exception – Maxsus exceptionlar va handlerlar
📂 security – JWT, auth manager va boshqa xavfsizlik qismlari
📂 util – Yordamchi klasslar va servislar

🧠 Eng yaxshi amaliyotlar (Best Practices):
✅ DTO’lardan foydalaning – API’ni domain modeldan ajrating
✅ Hech qachon boshqa servislardagi DB’ga to‘g‘ridan-to‘g‘ri murojaat qilmang – API yoki messaging (Kafka, RabbitMQ) orqali muloqot qiling
✅ Har bir servis kichik, mustaqil va o‘z vazifasiga yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak
✅ Konfiguratsiyalarni markazlashtiring (Spring Cloud Config yoki Consul orqali)
✅ API hujjatlar uchun Swagger (OpenAPI) yoki Postman’dan foydalaning
✅ Integration test va contract test yozishni unutmang

👨‍💻 Har bir mikroservis o‘zining alohida DB’siga ega bo‘lishi kerak.
Servislar o‘zaro REST, gRPC yoki Kafka orqali muloqot qiladi.
Autentifikatsiyani esa markaziy Auth servisi orqali JWT bilan bajarish tavsiya qilinadi.

#Java #SpringBoot #Microservices #CleanCode #Backend

📱 LinkedIndan

@java_pro

Barchangizga Ramazon bayrami iyd-ul fitr muborak boʻlsin

Java Spring Boot Deployment: Gitlab CI va Github Actions

Bu amaliyotda biz Java Spring Boot applicationini to'liq CI/CD yozib avtomatlashtirishni ko'rib chiqdik CI/CD uchun Gitlab CI va Github Actionsni ko'rib chiqdik. Spring Boot applicationni multi-environmentga(dev,stage,prod) bo'lib konfiguratsiya qilishni va shunga moslab CI/CD yozishni va boshlangi'ch secret managementni ko'rib chiqdik. Spirng Boot applicationni Docker yordamida qanday ishga tushirish va healtcheck qo'yishni ham amaliyot davomida ko'rib chiqdik.

P/s: Javachi do'stingizga tashlab qo'yish esdan chiqmasin ))

Bugun bir narsa haqida o'ylab qoldim va uning iloji bor yoki yo'qligini ChatGPT orqali aniqlashtirib oldim. Keyin ChatGPT bergan yechimni bitta test spring boot proyektda ishlatib ko'rdim. Bu narsa spring boot application ulanib turgan database ning backup zaxira nusxasini har kuni malum bir muddatda olib turish va eski zahira nusxalarini o'chirib tashlash jarayoni. Keyin ushbu kod orqali olingan backup ni qayta ishlatib ko'rgan edim. Muvaffaqiyatli ishladi. Sizlarga ham buni ulashgim keldi. Bu yerda yozilgan komanda PostgreSQL database uchun mo'ljallangan.

#postgresql #spring #springboot #java

@Slf4j
@Configuration
@EnableScheduling
public class CronJobs {
    @Value("${spring.datasource.username}")
    private String databaseUsername;

    @Value("${spring.datasource.url}")
    private String databaseUrl;

    @Value("${spring.datasource.password}")
    private String databasePassword;

    private static final String BACKUP_FOLDER="db-backup-files";

    @Scheduled(cron = "0 0 2 * * *")
    public void backupDatabase(){
        try {
            File backupFilesFolder = new File(BACKUP_FOLDER);
            if (!backupFilesFolder.exists()) {
                // backup fayllar papkasi bo'lmasa yaratilinadi
                System.out.println("backupFilesFolder.mkdirs() = " + backupFilesFolder.mkdirs()); 
            }
            String date = new SimpleDateFormat("yyyy-MM-dd").format(new Date());
            String databaseName = databaseUrl.substring(databaseUrl.lastIndexOf("/") + 1);
            String backupFile = BACKUP_FOLDER + "/" + databaseName + "-" + date + ".dump";

            ProcessBuilder processBuilder = new ProcessBuilder(
                    "pg_dump", "-U", databaseUsername, "-F", "c", "-d", databaseName, "-f", backupFile);
            processBuilder.environment().put("PGPASSWORD",databasePassword);
            System.out.println("databaseName = " + databaseName);
            System.out.println("databaseUsername = " + databaseUsername);
            System.out.println("databasePassword = " + databasePassword);
            processBuilder.inheritIO();
            Process process = processBuilder.start();
            process.waitFor();

            if (process.exitValue()==0) {
                log.info("database backup fayl muvaffaqiyatli yozildi : {}",backupFile);
                cleanOldBackups(backupFilesFolder);
            }else {
                log.error("database backup faylni yozishda xatolik sodir bo'ldi : {}",backupFile);
            }
        }catch (Exception e){
            throw new RuntimeException(e);
        }
    }

    private void cleanOldBackups(File backupFolder){
        long currentTime = System.currentTimeMillis();
        int day=1; // necha kun avvalgi database backup fayl o'chirilishi
        
        // backup fayllar turgan papkadagi fayllarni o'chirish uchun mos yoki yo'qligini tekshirish uchun aylanish
        for (File file : backupFolder.listFiles()) {
            if (file.getName().endsWith(".dump")) {
                long fileAge = currentTime-file.lastModified();
                if (fileAge>day*24*60*60*1000L && file.delete()) {
                    log.info("eski database backup fayl o'chirildi : {}",file.getName());
                }
            }
        }
    }
}

#buyuklarning_sirlari
Ibn Sino xozirgi zamonda Java Backend Developer bo'lganda ,uning ilm yo'li qanday bo'lar edi degan savolimga claude.ai javobi

* Ibn Sinoning dasturchi sifatidagi falsafasi

void corePhilosophy() {
principles: {
- "Clean code - sog'lom dastur asosi"
- "Har bir bug - yangi bilim manbayi"
- "Test yozish - kelajakni o'ylash"
- "Documentation - boshqalarga g'amxo'rlik"
}
}

Ibn Sinoning ilm olish metodlarini dasturchi sifatida qo'llash yo'llari

@java_pro

#java #backend #engineering
Backend yo‘nalishiga o‘tganimdan buyon 5 dan ortiq loyihalarning muammolarini hal qildim. Tushundimki, productionda yuzaga keladigan muammolarni hal qilish uchun faqatgina Spring Boot va Spring Data JPA ni yuzaki bilishning o‘zi yetarli emas. Shu sababli, biz technical va behavioral intervyudan o‘tgan Junior dasturchilarni 3 oy davomida qayta tayyorlaymiz. Men uchun sohani to‘liq jilovga olishning eng samarali yo‘li – tajribam asosida kurslarni yaratib, ularni tizimli tarzda qog’ozga tushurishdir. 2024-yilda #Flutter #Engineering, #Network #Engineering, #Database #Engineering, va #Backend #Engineering kurslarini to‘liq yakunladim.
Aziz Murtazayev aka bilan uchrashganimizda: “Siz CTO misiz?” deb so‘radilar. Men: “Baxtga qarshi, ha,” dedim. Shunda ular: “Nega unda lavozimingiz Engineering Lead deb yozilgan?” deb qoldilar. Men tushuntirdim: Man ko‘rgan CTO-larim (masalan, Focusone, SK C&C, eBay) qanchalik kuchli ekanini yaxshi bilaman va hozircha o‘zimni ularning darajasida deb hisoblamayman. Ularning darajasida bo‘lish uchun hali bir soha qoldi, u #DevOps. Shu kungacha loyihalarimiz tufayli AWS, Servercore, va Yandex Cloud platformalarida test va prod serverlarni o‘rnatish va boshqarishga to‘g‘ri keldi.
2025-yilda DevOps Engineeringni ham qog’ozga tushurib, CTO desak manoga ega bo’ladi nazarimda. Bundan tashqari, universitetda dars berishni rejalashtiryapman, chunki unikal kontent yaratish va dars berish – man uchun hobby bo’lib qoldi.
Mashhur aka bilan 2 soatcha meeting qilib kursimni mazmunini tushuntirib berdim va backend kursimni birga olib borishni taklif qilib qilgandim qabul qildilar. Mashhur akaga: “Oka, siz principle leveldasiz va ko’plab Seniorlarni intervyu qilgansiz. Kursda #Junior va #Middle dasturchilar uchun ko‘p yangilik borligini bilaman. Ammo Seniorlar uchun qaysi jihatlar yangilik bo‘ladi deb o‘ylaysiz?” deb so’radim. Mashhur aka mendagi 5~6 ga yaqin mavzularni sanab o‘tdi va o‘zlarining tajribasidan kelib chiqib, yana shuncha yangi mavzularni qo‘shib yanada mukammal qilib berishlarini aytdilar.
2025-yilda, Mashhur aka bilan birgalikda, backend bo‘yicha optimallashtirilgan Backend Engineering kursni taqdim etamiz.

GitHub Student Developer Pack — bu talabalar uchun GitHub tomonidan taqdim etiladigan maxsus paket bo‘lib, unga bir qator bepul dasturiy vositalar, xizmatlar va manbalar kiradi. Ushbu paket, talabalarni dasturlash, loyiha yaratish va o‘rganish jarayonida qo‘llab-quvvatlash uchun mo‘ljallangan.

Paketning asosiy xususiyatlari:

1. GitHub Pro: Talabalar GitHub Pro hisobiga bepul ega bo‘lishadi. Bu esa ularga premium funksiyalarni ochib beradi, masalan, xususiy repositariylar cheksiz miqdorda va boshqalar.
2. Platformalar va xosting: Talabalar o‘z loyihalari uchun bepul xosting, domen nomlari va bulut xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
• Namecheap — bir yil davomida bepul domen va SSL sertifikatlar.
• Heroku — bulutda dasturiy ta’minotlarni ishga tushirish uchun bepul kreditlar.
• DigitalOcean — virtual serverlar va bulut xizmatlari uchun bepul kreditlar.
3. Ta’lim va o‘quv resurslari:
• Microsoft Azure — bulut va devops xizmatlariga bepul kirish.
• Educative.io — onlayn kod yozish va o‘rganish platformasida bepul kurslar.
• JetBrains IDE’lari — talabalarga barcha JetBrains mahsulotlaridan bepul foydalanish imkoniyati.
4. Dizayn va ishlab chiqish vositalari:
• Canva Pro — dizayn ishlari uchun bepul premium xizmatlar.
• Figma — veb-dizayn va maket yaratish vositalari.
• Unity — o‘yin yaratish uchun bepul vositalar.
5. Koderlar uchun boshqa xizmatlar:
• MongoDB Atlas — ma’lumotlar bazasi yaratish uchun bepul kreditlar.
• SendGrid — email xizmatlaridan bepul foydalanish.
• Stripe — to‘lov tizimlari bilan integratsiya qilish uchun bepul kreditlar.

Paketni qanday olish mumkin:

1. Talaba bo’lish: Paketdan foydalanish uchun talaba bo’lish talab etiladi. Talabalar o‘zlarining o‘quv yurtlariga tegishli email manzillari yoki talabalik statusini tasdiqlovchi hujjat bilan ariza topshirishlari mumkin.
2. GitHub hisobiga ega bo‘lish: Ariza topshirish uchun GitHub hisobingiz bo‘lishi kerak.
3. GitHub Education veb-saytida ariza berish: GitHub Student Developer Pack sahifasiga kirib, talabalik maqomingizni tasdiqlovchi ma’lumotlarni taqdim etish orqali paketni olish mumkin.

Qo'shimcha:

GitHub Codespaces: 120 soatlik bepul Codespaces foydalanish imkoniyati.
GitHub Actions: Har oyda 2000 ta bepul GitHub Actions minutlari.
GitHub Packages: Har oyda 500 MB bepul saqlash va 1 GB bepul trafik.
GitHub Pages: Bepul hosting va cheksiz trafik.
GitHub Learning Lab: GitHub Learning Lab orqali bepul kurslar va o'quv materiallari.
Microsoft Azure: $100 kredit va 12 oy davomida bepul xizmatlar.
JetBrains: JetBrains IDE-lariga bepul kirish.
Namecheap: Bir yil davomida bepul domain va SSL sertifikati.
DigitalOcean: $100 kredit.
Heroku: 12 oy davomida bepul Professional dyno.
MongoDB: MongoDB Atlas uchun $200 kredit.
DataCamp: 3 oylik bepul DataCamp obunasi.
Educative: 6 oylik bepul Educative.io obunasi.
Bootstrap Studio: Bootstrap Studio uchun bepul litsenziya.

@java_pro

Telegramda yangi xizmat — Telegram Gateway orqali bizneslar uchun mijozlarining telefon raqamlarini tekshirishning eng arzon usulini taqdim etdi. Endi butun dunyo bo'ylab faqat $0.01 (bir sent) evaziga har bir kod yuborilishi mumkin.

Bu orqali kompaniyalar an'anaviy SMS orqali tasdiqlash xizmatlariga qaraganda ko'p pulni tejashlari mumkin. Telegram orqali tasdiqlash usuli nafaqat arzon, balki tezroq va xavfsizroqdir. Ularni telefon raqamlari orqali tasdiqlashdan ko'p millionlab mablag'ni tejashlari mumkin.

Telegram o'zining foydalanuvchilarini tekshirish uchun har oyda $10 milliondan ortiq pul sarflab kelgan. Endi Telegram bu imkoniyatni boshqa bizneslarga ham taqdim etmoqda, shunda ular katta tasdiqlash xarajatlaridan qutulishadi. Agar biror biznesning foydalanuvchisi Telegramdan foydalanmasa, ularga bu xizmat bepul bo'ladi.

Telegram bu xizmati orqali katta foyda olishga intilmayapti, lekin bu tashabbus ko'plab xizmatlarni arzonlashtiradi va butun dunyo bo'ylab bizneslar uchun osonroq va tejamli bo'lishini umid qilmoqda.

O‘zbekistonda bitta SMS yuborish narxi mobil operatoriga qarab o‘zgaradi. Odatda, mahalliy SMSlar narxi 50 so‘mdan 150 so‘mgacha bo‘lishi mumkin. Xalqaro SMSlar esa ancha qimmat bo‘lib, 500 so‘mdan 1200 so‘mgacha borishi mumkin.

Misol uchun, O‘zbekistondagi ba'zi operatorlar narxlari:
- Mahalliy SMS: 50-150 so‘m.
- Xalqaro SMS: 500-1200 so‘m.

Telegram Gateway xizmatining narxi esa atigi $0.01 bo‘lib, bu O‘zbekiston so‘mida taxminan 120-130 so‘mni tashkil qiladi, va bu xalqaro SMSlar uchun ancha arzon variant hisoblanadi.

@developer_java